Denetim ekonomik birim ya da döneme ait bilgilere uygulanır. Bir denetim çalışmasında denetçinin sorumluluk alanının ve döneminin belirlenmesi gerekir. Denetim için işletmenin sunduğu ve doğru olduğunu iddia ettiği bilgiler ile denetçinin doğru olarak kabul ettiği önceden belirlenmiş ölçütler karşı karşıya getirilir. Bu karşılaştırmanın yapılması için yeterli sayıda bilgi toplanması gerekir. Denetim faaliyeti uzman ve bağımsız olduğu kabul edilen kişiler tarafından gerçekleştirilir.

Denetçi, denetim faaliyetlerini yerine getiren, yeterli mesleki bilgi ve deneyime sahip olan, bağımsız hareket eden, gerekli ahlaki niteliklere sahip ve çalışmalarına gerekli özeni gösteren kişilere verilen addır. Denetçiler çeşitli alanlarda faaliyet gösterirler ve bu nedenle teoride ve uygulamada çok farklı türleri ile karşılaşılır. Birçok kişi denetçi ile ilgili araştırma yapar.

Yazımızda tüm merak edilen sorulara yanıt aradık. Denetçi Nedir? Denetçi ne iş yapar? Denetçi maaşları ne kadar? Denetçi olmanın şartları nelerdir? Birlikte inceleyelim.

Denetçi Nedir?

Denetçi, özel ya da kamu kurumlarının; yasa, yönetmelik ve genelgelere uygun bir şekilde hareket edip etmediğini denetleyen kişidir. Kamu ya da özel kuruluşlarda faaliyette bulunan denetçiler, teftiş yapar ve gerekli raporları hazırlar. Denetçi olmak isteyen kişilerin uzmanlık alanına göre eğitim almaları gerekir. Örnek olarak, bir kurumun finansal denetlemesini yapacak olan kişilerin; iktisat, çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri ya da işletme gibi üniversitelerin 4 yıllık eğitim veren bölümlerinden mezun olmaları şartı aranır.

Bu bölümler dışında hukuk, iş sağlığı ve güvenliği ya da endüstri mühendisliği gibi 4 yıllık eğitim veren programlardan mezun olan kişiler, farklı alanlarda denetim yapabilirler. Denetçi olmak için eğitim tek başına yeterli olmayabilir. Aynı zamanda bazı mesleki niteliklere de sahip olmak gerekir. Bu nitelikler başarıyı etkileyen önemli bir unsurdur. Kişiler kendilerini yaşam boyu geliştirmeye devam etmelidir. Ayrıca mevzuatları da yakından takip etmeleri beklenir.

Denetçi Ne İş Yapar?

Denetçiler, farklı alanlarda faaliyet gösteren kamu ya da özel kurumları denetlemekle sorumlu kişilerdir. Bu sebeple de çalıştıkları alan ile ilgili yasal mevzuata iyi bir şekilde hakim olmaları gerekir. Denetçiler, bağımsız denetçi, iç denetçi ve kamu denetçisi olarak üçe ayrılır. Bağımsız denetçi, denetimini yaptığı işletmede herhangi bir işçi ve işveren ilişkisi bulunmayan ve işletmelere denetim gibi hizmetleri sunan kişilere denir. İç denetçi, bir işletmenin sürekli çalışanı olarak organizasyon yapısı içerisinde denetim çalışmalarını yürüten kişilere verilen addır. Kamu denetçisi ise kamu kurumlarına bağlı olarak çalışan ve kamu yararına faaliyette bulunan kişilerdir. Kamu denetçilerinin dayanakları önceden oluşturulmuş olan yasa, yönetmelik ve genel politikalar olarak belirlenmiştir. Genel olarak denetçilerin görev ve sorumlulukları aşağıdaki gibi sıralanabilir.

  • Yasal mevzuat ile kurum içerisinde konulan kurallara uyulup uyulmadığını kontrol etmekten sorumludur.
  • Denetleme programlarını hazırlar.
  • İşlerin daha verimli yönetilmesini sağlamak için çalışmaları yönetir.
  • Uzmanlık alanına göre teknik veri, belge, malzeme ve bilgileri kontrol etmekten sorumludur.
  • Denetleme sonrasında raporlama yapma ve gerekli birimlere raporları iletme gibi önemli sorumlulukları üstlenirler.

Denetçi Maaşları

Denetçi maaşları üstlenilen görevlere, tecrübeye, eğitime ve kurumun özelliklerine göre değişiklik gösterir. Bir denetçi daima yeni yönetmelikleri takip etmeli ve mevcut duruma hakim olmalıdır. Kendini geliştirmeye devam etmesi mesleğin olmazsa olmazları arasında yer alır. Kurumlar çalışanlarının kişisel gelişimlerine katkıda bulunmak için bazı eğitimlere katılmalarını isteyebilir ya da kendi bünyelerinde eğitimler sunabilir. Bağımsız denetçi maaşları en düşük 2 bin 920 TL, en yüksek 6 bin 880 TL olarak görülmektedir.

Bağımsız denetçi olarak görev alan kişiler kariyerlerinde ilerledikçe aldıkları maaş miktarı da buna bağlı olarak değişiklik gösterecektir. Kıdemli denetçi olarak çalışmanız halinde alacağınız maaş en düşük 3 bin 600 TL, en yüksek 10 bin 950 TL ve ortalama 6 bin 910 TL olarak görülmektedir. İç denetçi olarak çalışmanız halinde alacağınız maaş en düşük 3 bin 90 TL, en yüksek 6 bin 820 TL ve ortalama 4 bin 850 TL kıdemli denetçi olarak çalışmanız halinde alacağınız maaş en düşük 3 bin 810 TL, en yüksek 10 bin 950 TL ve ortalama 6 bin 910 TL olarak görülmektedir.

Denetçi Nasıl Olunur?

Denetim kavramı kontrol teftiş ve revizyon gibi kavramlar ile karıştırıldığı görülmektedir. Genel olarak uygulamada kabul görmüş denetim tanımı ise denetim bir ekonomik birim ya da döneme ait bilgilerin önceden belirlenmiş ölçütlere olan uygunluk derecesini tespit etmek ve bu konuda bir rapor düzenlemek amacıyla bağımsız bir uzman tarafından yapılan kanıt toplama ve değerlendirme sürecini ifade eder. Bu alanda birçok üniversite adayı araştırma yapar. Alacakları eğitimin neleri kapsayacağını inceler. Bir diğer araştırdıkları konuda kariyer imkanlarıdır.

Denetçi olmak için uzmanlık alanına göre eğitim alınması esastır. Bir şirketin finansal denetlemesini üstlenecek olan kişilerin, iktisat, çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri ya da işletme gibi üniversitelerin 4 yıllık eğitim veren bölümlerinden mezun olması uygun olandır. Bu bölümler dışında hukuk, iş sağlığı ve güvenliği ya da endüstri mühendisliği gibi 4 yıllık eğitim veren programlardan mezun olanlar da farklı alanlarda denetim işini üstlenebilir. Denetçi adayları eğitimlerini tamamlarken bir yandan da mesleki niteliklerini geliştirmelidir. Bu nitelikler hem başarılarına hem maaşlarına olumlu olarak yansır. Denetçilerden beklenen nitelikler aşağıdaki gibi sıralanabilir.
Düzenli, disiplinli ve titiz çalışmalar yürütmek.

  • Düzenli olarak iş takibi yapmak.
  • Askerlik görevini tamamlamış veya askerlik görevinden muaf olmak.
  • Seyahat engeli olmaması gerekir.
  • Ehliyet sahibi olmalı ve araç kullanabilmelidir.
  • Yasal mevzuatlarına hakim olmalı ve şirket kurallarını takip etmelidir.
  • Hem kurum içi hem kurum dışında iletişim halinde olmaları gerekir. Bu sebeple güçlü bir iletişim becerisine sahip olmalıdırlar.
  • Analitik düşünme becerisi gelişmiş olması gerekir. Problemler karşısında hızlı ve etkili çözümler üretebilmeleri beklenir.
  • Raporlama yeteneğine sahip olmaları beklenir.

Denetçi Kime Denir?

Denetçi, özel ya da kamu kurumlarında; yasa, yönetmelik ve genelgelere uygun olacak şekilde hareket edilip edilmediğini denetleyen kişiye verilen addır. Kamu ya da özel kuruluşlarda görev alan denetçiler, teftiş yapar ve gerekli raporları hazırlar. Denetçi olmak isteyen kişilerin uzmanlık alanına göre 4 yıllık lisans eğitimlerini tamamlamaları gerekir.

Denetçinin Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?

Denetçi, yasal mevzuat ile kurum içerisinde konulan kurallara uyulup uyulmadığını kontrol eden kişidir. Denetleme programlarını hazırlamaktan sorumludur ve işlerin daha verimli yönetilmesini sağlamak için çalışmaları yönetmekle ilgilenir. Uzmanlık alanına göre teknik veri, belge, malzeme ve bilgileri kontrol eder, denetleme sonrasında raporlama yapar ve gerekli birimlere yaptığı raporları iletir.

Denetçinin Sahip Olması Gereken Nitelikler Nelerdir?

Denetçi düzenli, disiplinli ve titiz çalışmalar yürütmesi gereken kişidir. Düzenli olarak iş takibi yapmalı, yasal mevzuatlara hakim olmalı ve şirket kurallarını takip etmelidir. Askerlik görevini tamamlamış veya askerlik görevinden muaf olmalı aynı zamanda seyahat engeli olmamalıdır. Analitik düşünme becerisi gelişmiş olması oldukça önemlidir, problemler karşısında hızlı ve etkili çözümler üretebilmesi mesleğine olumlu yönde yansır.

Yazan: Esra Girgin

Kaynak: https://www.iienstitu.com/blog/denetci

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here